DARPA (Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych Departamentu Obrony USA) poinformowała, że firmą wybraną do budowy pierwszego prototypu eksperymentalnego statku powietrznego X-76 została Bell Textron. Konstrukcja ta powstaje w ramach wspólnego programu SPRINT, prowadzonego przez DARPA razem z Dowództwem Operacji Specjalnych USA (USSOCOM).
Zgodnie z komunikatem DARPA, program SPRINT (Speed and Runway Independent Technologies - Technologie Niezależne od Prędkości i Pasa) ma doprowadzić do opracowania rozwiązania, które połączy bardzo wysoką prędkość maszyny operującej „jak samolot” z elastycznością, z której słyną śmigłowce.
Agencja wyjaśniła, że „eksperymentalny samolot programu SPRINT, oficjalnie oznaczony jako X-76, jest budowany przez Bell Textron, Inc. po pomyślnym zakończeniu Przeglądu Krytycznego Projektu (CDR)”. Sama nazwa X-76 również została dobrana celowo: DARPA podkreśliła, że to odniesienie do 250. rocznicy USA, ponieważ „X-76 jest zamierzonym ukłonem w stronę rewolucyjnego ducha roku 1776”.
Cele programu SPRINT i demonstratora X-76
SPRINT to wspólna inicjatywa DARPA oraz USSOCOM, której zadaniem jest rozwój technologii pozwalających „przełamać klasyczny wojskowy kompromis między wysoką prędkością statków powietrznych o skrzydłach stałych a zwrotnością działań platform pionowego startu i lądowania, które nie potrzebują pasa”.
Choć w służbie istnieją już konwertoplany (tiltrotory) - najbardziej znanym przykładem jest V-22 Osprey - projekt, budowa i próby X-76 mają dostarczyć nową, innowacyjną odpowiedź: platformę zdolną do pionowego unoszenia się, niezależną od pasa startowego, a jednocześnie oferującą osiągi przelotowe zbliżone do samolotu odrzutowego. DARPA zaznacza przy tym, że doświadczenia wyniesione z X-76 mają stać się fundamentem dla przyszłego systemu odpowiadającego na kolejne potrzeby operacyjne.
Po pomyślnym zakończeniu CDR program SPRINT przechodzi na etap skoncentrowany na wytwarzaniu, integracji, montażu oraz naziemnych badaniach demonstratora X-76. Jak przekazała DARPA, „demonstrator rozwinie technologie niezbędne do przełomowego połączenia następujących zdolności: osiągania prędkości przelotowych powyżej 400 węzłów (ok. 741 km/h); zawisu w surowych, wymagających warunkach; oraz operowania z nieprzygotowanych powierzchni”.
Dowódca Ian Higgins, oficer Marynarki Wojennej USA i kierownik programu SPRINT, podkreślił: „Dzięki SPRINT nie tylko budujemy samolot z serii X - budujemy wybór. Pracujemy nad tym, by dać wybór zaskoczenia, wybór szybkiego wzmocnienia i wybór krytycznej prędkości w dowolnym miejscu na świecie, bez konieczności posiadania pasa startowego”.
W praktyce zdolność do działania bez przygotowanej infrastruktury ma kluczowe znaczenie nie tylko dla samego startu i lądowania, lecz także dla całego łańcucha operacyjnego: skraca czas przerzutu zespołów i wyposażenia, ogranicza zależność od lotnisk podatnych na zakłócenia oraz zwiększa elastyczność planowania tras i punktów bazowania. W przypadku operacji specjalnych może to oznaczać łatwiejsze wejście i wyjście z rejonu działań oraz większą swobodę wyboru miejsca użycia sił.
Jednocześnie osiągnięcie zestawu wymagań SPRINT stawia wysokie wymagania inżynieryjne: integracja rozwiązań pionowego unoszenia z profilem lotu o bardzo dużej prędkości wymaga dopracowania aerodynamiki, napędu, sterowania oraz zarządzania energią i temperaturą. Z perspektywy programu X-76 kluczowe będzie więc nie tylko wykazanie samych osiągów, lecz także potwierdzenie, że da się je uzyskać w konfiguracji możliwej do dalszego rozwoju i zastosowania w przyszłym systemie.
Po pomyślnym zakończeniu Fazy 2 planowane jest przejście do programu prób w locie. Te działania, realizowane już w ramach Fazy 3, mają rozpocząć się na początku 2028 roku - pod warunkiem, że X-76 utrzyma założony harmonogram prac rozwojowych.
Zdjęcie w nagłówku: DARPA - Colie Wertz
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
Zostaw komentarz