Zgodnie z informacjami, o których pisaliśmy 15 grudnia, Szwajcaria ostatecznie zdecydowała się zmniejszyć liczbę nowych myśliwców wielozadaniowych F-35A o obniżonej wykrywalności kupowanych w Stanach Zjednoczonych na potrzeby wzmocnienia swoich sił powietrznych. Zamówienie zredukowano z pierwotnie planowanych 36 samolotów do 30, co ogłoszono w ostatnich dniach. Najważniejszym powodem tej korekty ma być wyraźny wzrost kosztów związanych z programem, który - jak podał w piątek rząd w Bernie - wymagałby dodatkowych nakładów rzędu ok. 1,1 mld franków szwajcarskich ponad to, co zakładano na początku. W pierwotnych założeniach budżet wynosił około 6 mld franków.
Budżet pod lupą: dlaczego Berno trzymało się pierwotnych limitów
W trakcie rozmów dotyczących programu Szwajcaria konsekwentnie obstawała przy utrzymaniu wcześniej zatwierdzonego pułapu finansowego. W szwajcarskich realiach duże zakupy uzbrojenia wymagają bowiem akceptacji nie tylko władz politycznych, ale również opinii publicznej - a ta już wcześniej podchodziła sceptycznie do wydawania tak znaczących kwot na F-35 firmy Lockheed Martin.
Za jedyną „dopuszczalną” zmianę względem pierwotnego budżetu uznawano potrzebę wystąpienia o dodatkowy kredyt do 394 mln franków (około 505 mln USD). Tę kwotę zaakceptowano jako korektę kosztów wynikającą z inflacji w USA oraz wzrostu cen surowców.
Kompromis: mniej F-35A, ale wciąż w ramach potrzeb obronnych
W tym kontekście rząd szwajcarski zdecydował się ograniczyć zakup o sześć maszyn, szukając rozwiązania pośredniego pomiędzy tym, co zostało już zatwierdzone budżetowo, a realnymi wymaganiami obronnymi państwa.
Decyzja ma szczególne znaczenie, ponieważ Szwajcarskie Siły Powietrzne eksploatują dziś starzejącą się flotę F/A-18 C/D Hornet oraz F-5E/F Tiger II. Te drugie mają zostać wycofane ze służby w 2027 roku, a do tego czasu oczekiwano już dostaw pierwszych wyprodukowanych w USA myśliwców F-35A.
F-35A dla Szwajcarii: wybór zamiast Eurofighter Typhoon i Dassault Rafale
Proces selekcji zakończył się wyborem F-35, który pokonał europejskich konkurentów - m.in. Eurofighter Typhoon oraz Dassault Rafale - promowanych w poprzednich latach. Przy prognozowanej wartości zakupu na poziomie ok. 5,48 mld USD program od początku budził krytykę. Wskazywano przede wszystkim na wysokie przyszłe koszty utrzymania platformy, obejmujące zarówno pakiety modernizacyjne, jak i prace niezbędne do dostosowania szwajcarskich baz do obsługi zaawansowanych samolotów.
Gotowość bojowa a liczebność floty: argumenty za większą liczbą maszyn
Równolegle z debatą kosztową pojawiał się argument stricte wojskowy: analitycy podnosili, że nawet przy wysokich wydatkach Szwajcaria powinna kupić więcej myśliwców, aby zbudować realną zdolność odstraszania w coraz bardziej złożonym środowisku geopolitycznym - mimo wieloletniej tradycji neutralności.
W tym duchu raporty analizowane przez rząd sugerowały, że dla spełnienia wymagań strategicznych rozsądniejszy byłby przedział od 55 do 70 samolotów (na etapie, gdy model nie był jeszcze wybrany). Pozostaje więc pytanie, czy w przyszłości Szwajcaria nie spróbuje dojść do takiej łącznej liczby, dokupując tańszy typ samolotu jako uzupełnienie F-35.
Co może oznaczać redukcja zamówienia dla planowania sił
Zmniejszenie zamówienia do 30 egzemplarzy może wymusić bardziej rygorystyczne podejście do planowania dyżurów bojowych, szkolenia personelu i utrzymania dostępności technicznej floty. Im mniej maszyn w linii, tym większe znaczenie mają harmonogramy przeglądów, rotacja w szkoleniu pilotów oraz zapewnienie odpowiedniej liczby samolotów gotowych do wykonywania zadań w danym momencie.
Jednocześnie w praktyce to nie tylko liczba płatowców determinuje efektywną siłę lotnictwa, ale również tempo wdrażania zdolności, infrastruktura, zabezpieczenie logistyczne oraz koszty cyklu życia - a te w przypadku F-35A pozostają jednym z głównych tematów debaty publicznej.
Zdjęcia wykorzystano wyłącznie w celach ilustracyjnych.
Możesz też przeczytać
Z powodu wojny w Ukrainie USA poinformowały Szwajcarię o opóźnieniach w dostawach nowych systemów obrony przeciwlotniczej Patriot.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
Zostaw komentarz