Indyjskie okręty podwodne Scorpène mają otrzymać nowe systemy AIP pod koniec 2026 roku.

Marynarka Wojenna Indii planuje rozpocząć doposażanie swoich okrętów podwodnych Scorpène, znanych lokalnie jako klasa Kalvari (Projekt 75), w systemy napędu niezależnego od powietrza (AIP) pod koniec 2026 roku. Program ma wyraźnie zwiększyć autonomię w zanurzeniu oraz poprawić skrytość działań tych konwencjonalnych jednostek. Według informacji z indyjskiego sektora obronnego przytaczanych przez media, pierwszy okręt z AIP ma osiągnąć gotowość pod koniec 2026 r., po zakończeniu integracji i cyklu prób.

Klasa Kalvari (Projekt 75) w Marynarce Wojennej Indii - tło programu AIP

W okresie od grudnia 2017 r. do stycznia 2025 r. Marynarka Wojenna Indii wprowadziła do służby sześć konwencjonalnych, diesel-elektrycznych okrętów podwodnych uderzeniowych klasy Kalvari. Jednostki zbudowały państwowe stocznie Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDL) w oparciu o porozumienie o transferze technologii z francuskim Naval Group. Okręty te są indyjską odmianą projektu Scorpène i stanowią jeden z kluczowych filarów krajowych zdolności w zakresie konwencjonalnej wojny podwodnej.

Harmonogram modernizacji i sposób integracji AIP

Z przekazów źródeł branżowych wynika, że pierwszy okręt serii przechodzi obecnie rozległy remont/modernizację (refit) i na tym etapie nie otrzyma jeszcze AIP. Kolejna jednostka ma natomiast wejść w okres modernizacji w połowie roku i to ona ma zostać pierwszym okrętem podwodnym w służbie indyjskiej doposażonym w ten system.

Integracja AIP ma zostać zrealizowana poprzez ingerencję konstrukcyjną w kadłub: kadłub będzie musiał zostać otwarty, aby wstawić nową sekcję mieszczącą moduł AIP. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, zasadnicze prace integracyjne powinny zamknąć się pod koniec roku, po czym zarówno sam system, jak i okręt przejdą serię prób przed uzyskaniem gotowości operacyjnej.

W praktyce oznacza to nie tylko przebudowę i testy techniczne, lecz także konieczność dopracowania procedur eksploatacji. Wraz z AIP rośnie znaczenie planowania profili misji pod kątem zużycia tlenu i wodoru, a także utrzymania reżimu bezpieczeństwa dla instalacji chemicznych i elektrycznych w warunkach okrętowych.

Okręty podwodne klasy Kalvari i napęd niezależny od powietrza (AIP)

Technologia AIP umożliwia konwencjonalnym okrętom podwodnym wytwarzanie energii podczas pozostawania w zanurzeniu bez wynurzania się i bez korzystania ze snorkla w celu poboru powietrza. W efekcie istotnie wydłuża się czas przebywania pod wodą, co przekłada się na: - większą autonomię, - wyższą skrytość, - lepszą przeżywalność w działaniach morskich.

System przewidziany dla okrętów klasy Kalvari został opracowany w Indiach przez Defence Research and Development Organisation (DRDO), przy udziale firmy Larsen & Toubro (L&T) jako partnera rozwoju i produkcji. Kluczowy element, określany jako „moduł energetyczny”, ma zostać dostarczony do stoczni MDL w najbliższych miesiącach; to MDL będzie odpowiadać za jego montaż na okręcie w trakcie modernizacji.

Wcześniej doposażenie okrętów Kalvari w AIP było już przewidziane w ramach współpracy potwierdzonej porozumieniem z 23 stycznia 2023 r. pomiędzy Naval Group a DRDO. Proponowane rozwiązanie, oparte o ogniwa paliwowe drugiej generacji, wytwarza energię elektryczną z energii chemicznej, wykorzystując wodór jako paliwo oraz tlen jako utleniacz. Umożliwia to doładowywanie baterii podczas zanurzenia, a tym samym ogranicza potrzebę wynurzania i zmniejsza ryzyko wykrycia.

Charakterystyka okrętów klasy Kalvari (Scorpène)

Okręty podwodne klasy Kalvari to indyjskie platformy uderzeniowe bazujące na francuskim projekcie Scorpène. Ich podstawowe parametry obejmują: - długość: około 67,5 m, - szerokość: około 6,2 m, - wysokość: około 12,3 m, - wyporność w zanurzeniu: około 1 775 ton.

Uzbrojenie i wyposażenie obejmuje sześć wyrzutni torpedowych kal. 533 mm, zdolnych do użycia ciężkich torped oraz przeciwokrętowych pocisków rakietowych SM.39 Exocet. Jednostki integrują również systemy przeciwdziałania torpedom oraz zestaw sensorów przeznaczonych do zadań rozpoznania, obserwacji i walki morskiej.

Dodatkowo wdrożenie AIP na okrętach tej klasy zwykle wiąże się z przeglądem całego ekosystemu utrzymaniowego: od dostępności części zamiennych i narzędzi serwisowych po szkolenie załóg w zakresie diagnostyki instalacji oraz procedur awaryjnych. To element często równie istotny jak sama modernizacja techniczna, bo przekłada się na realną dostępność okrętów do działań.

Aktualny stan floty podwodnej i kolejne pozyskania

Obecnie flota okrętów podwodnych Marynarki Wojennej Indii składa się z: - 2 okrętów podwodnych o napędzie jądrowym klasy Arihant, - 6 okrętów klasy Kalvari (Projekt 75 – Scorpène), - 7 okrętów klasy Sindhughosh (lokalne oznaczenie sowieckiej klasy Kilo), - 4 okrętów klasy Shishumar (niemiecki projekt Type 209).

Taki miks jednostek jądrowych i konwencjonalnych tworzy rdzeń podwodnego potencjału odstraszania państwa. Jednocześnie utrzymywanie czterech rodzin okrętów pochodzących od czterech różnych dostawców stanowi wyzwanie logistyczne: Indie muszą konsekwentnie zabezpieczać stabilne łańcuchy dostaw i dostęp do części zamiennych oraz wsparcia technicznego dla wszystkich typów, tak aby uniknąć przestojów wynikających z przerw w zaopatrzeniu.

Równolegle kraj realizuje Projekt 75I, którego celem jest pozyskanie sześciu zaawansowanych konwencjonalnych okrętów podwodnych z AIP uwzględnionym już na etapie projektu. W tym postępowaniu za wybrany uznano model Type 214 opracowany przez ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS), który wyprzedził ofertę S-80 przedstawioną przez hiszpańską firmę Navantia. Program ma stopniowo zastępować najstarsze okręty i w dłuższym horyzoncie wzmocnić zdolności operacyjne Marynarki Wojennej Indii.

Zdjęcia mają charakter ilustracyjny.