Francja wysyła lotniskowiec Charles de Gaulle z grupą uderzeniową na Atlantyk na ćwiczenia wojskowe ORION 26.

The French Navy has quietly moved its flagship, the nuclear-powered aircraft carrier Charles de Gaulle, into the Atlantic Ocean for a months-long war game meant to test how France and its allies would fight - and sustain - a large, modern war on Europe’s doorstep.

Okręt flagowy Francji kieruje się na zachód na ćwiczenia o wysokiej stawce

5 lutego 2026 r. francuska marynarka wojenna potwierdziła, że zespół uderzeniowy lotniskowca Charles de Gaulle opuścił Morze Śródziemne i został przebazowany na Atlantyk w ramach ORION 26 - największych w kraju, połączonych i sojuszniczych ćwiczeń o wysokiej intensywności.

Posunięcie to nastąpiło po wyjściu zespołu z macierzystego portu w Tulonie 27 stycznia. Po pierwszej fazie szkolenia na Morzu Śródziemnym siły te zostały włączone w manewr operacyjny na poziomie krajowym, obejmujący terytorium Francji, jej przestrzeń powietrzną, okoliczne akweny, cyberprzestrzeń, a nawet zasoby kosmiczne.

ORION 26 ma na celu przećwiczenie, w jaki sposób Francja miałaby przewodzić i podtrzymywać wielonarodową koalicję w dużym konflikcie konwencjonalnym na europejskiej ziemi.

Atlantyk jest kluczowy dla tego scenariusza: stanowi główną arenę działań morskich, powietrznych i desantowych, a także ochrony szlaków przerzutu wzmocnień z Ameryki Północnej oraz od innych europejskich partnerów.

Wewnątrz ORION 26: zmyślona wojna z bardzo realnymi echem

ORION 26 opiera się na fikcyjnej historii, która brzmi niepokojąco znajomo dla europejskich planistów bezpieczeństwa.

W scenariuszu ekspansjonistyczne państwo o nazwie Mercure próbuje zdominować sąsiada - Arnland - i zablokować mu drogę do członkostwa w Unii Europejskiej. W 2025 r. Mercure przedstawiane jest jako stosujące taktykę hybrydową: presję informacyjną online, zastraszanie polityczne oraz wspieranie uzbrojonych milicji działających na terytorium Arnlandu.

Sytuacja następnie eskaluje do otwartej wojny.

6 stycznia 2026 r., na prośbę Arnlandu, Francja obejmuje polityczne i wojskowe przywództwo koalicji, która wkracza, by bronić suwerenności mniejszego państwa. Ta decyzja uruchamia wojskowe fazy ORION 26, zaprojektowane tak, by przejść przez kilka szczebli eskalacji:

• Napięcia poniżej progu wojny i działania hybrydowe
  
• Eskalacja i załamanie odstraszania
  
• Konwencjonalna wojna o wysokiej intensywności
  

Siły francuskie i sojusznicze muszą działać jednocześnie na lądzie, morzu, w powietrzu, w cyberprzestrzeni i w kosmosie. W scenariusz włączono także elementy cywilne - m.in. presję na infrastrukturę krytyczną, usługi publiczne i odporność państwa.

Ćwiczenie celowo odzwierciedla obecne wzorce z Europy Wschodniej, nie wskazując żadnego realnego kraju, by planowanie pozostało jednocześnie realistyczne i politycznie wykonalne.

Skala ćwiczeń: próba generalna do walki na poziomie NATO

ORION 26 trwa od 8 lutego do 30 kwietnia 2026 r. Uczestniczą w nim 24 państwa, wystawiając około 10 000 personelu w wielu regionach Francji oraz na podejściach morskich do jej wybrzeży.

Siły zaangażowane na lądzie, morzu i w powietrzu

Zestawienie sił pokazuje, że nie są to rutynowe manewry:

• 1 zespół uderzeniowy lotniskowca skoncentrowany wokół Charles de Gaulle
• 2 amfibijne lotniskowce śmigłowcowe
• 25 dużych okrętów nawodnych
• 50 samolotów bojowych stałopłatowych
• 1 dowództwo szczebla korpusu armijnego dowodzące 3 brygadami zmechanizowanymi/połączonych rodzajów wojsk
• Około 2 150 pojazdów taktycznych
• 40 śmigłowców oraz ok. 1 200 dronów bojowych i specjalistycznych
• 2 drony klasy MALE (średni pułap, długotrwałość lotu)
• 6 naziemnych systemów obrony powietrznej
• 20 sensorów kosmicznych włączonych do sieci dowodzenia kosmicznego SparteX 2026

Operacje w cyberprzestrzeni przenikają całe ćwiczenie, łącząc zdarzenia symulowane i rzeczywiste z rezultatami na polu walki. Francuskie jednostki cybernetyczne ćwiczą zarówno obronę sieci, jak i prowadzenie kontrolowanych działań ofensywnych lub wpływu informacyjnego.

Cztery powiązane fazy ORION 26

Faza	Główny cel
O.1	Planowanie operacyjne i przełożenie celów politycznych na wspólną kampanię pod francuskim dowództwem
O.2	Rozwinięcie koalicji i wejście na sporny teatr działań, w tym wczesne starcia o wysokiej intensywności
O.3	Międzyresortowa gra wojenna dotycząca odporności zaplecza, ochrony ludności i ciągłości funkcjonowania państwa
O.4	Włączenie sił francuskich w strukturę dowodzenia NATO i przećwiczenie podejmowania decyzji na poziomie sojuszu

Projekt ćwiczeń kładzie nacisk na długotrwałość działań, a nie krótkie, odizolowane epizody. Dowódcy muszą utrzymywać płynność logistyki, odtwarzać zdolności bojowe i koordynować duże związki taktyczne w sposób ciągły przez kilka tygodni.

Francuskie dowództwa otrzymują rolę podobną do połączonego dowództwa sił NATO, co testuje ich zdolność prowadzenia działań koalicyjnych pod realną presją.

Atlantycka misja zespołu uderzeniowego Charles de Gaulle

W tych ramach zespół uderzeniowy lotniskowca Charles de Gaulle stanowi kluczowy element morskiej układanki. Jego zadania w ORION 26 obejmują obronę powietrzną zespołu, zwalczanie okrętów podwodnych, uderzenia dalekiego zasięgu oraz wsparcie lotnicze wojsk lądowych.

Zanim zespół przeszedł na Atlantyk, zakończył wymagającą serię ćwiczeń na Morzu Śródziemnym, w tym:

• ćwiczenia obrony powietrznej z myśliwcami Francuskich Sił Powietrznych i Kosmicznych oraz lotnictwem marynarki
• szkolenie w zwalczaniu okrętów podwodnych i nawodnych przeciwko zagrożeniom symulowanym
• uzupełnianie zapasów na morzu z udziałem włoskiego niszczyciela Andrea Doria
• manewr „cross-deck” śmigłowców, z lądowaniem włoskiego SH-90 na francuskim lotniskowcu

Takie epizody są mniej widowiskowe niż nagrania z walk, ale kluczowe dla doskonalenia procedur, dyscypliny radiowej i „ludzkiego” wymiaru interoperacyjności między marynarkami.

Jakie okręty i statki powietrzne tworzą zespół?

Francuska marynarka nie ujawniła pełnego składu, ale jednostki, o których informowano, że wyszły z Tulonu 27 stycznia, obejmują:

• lotniskowiec Charles de Gaulle
• fregata obrony powietrznej Alsace
• niszczyciel typu Horizon Chevalier Paul
• włoski niszczyciel Andrea Doria
• okręt zaopatrzeniowy Jacques Chevallier
• atomowy okręt podwodny uderzeniowy (eskorta, nazwy nie podano)

Pakiet ten równoważy obronę powietrzną, osłonę przeciwpodwodną oraz wsparcie logistyczne. Na pokładzie lotniskowca operuje około 20 myśliwców Rafale Marine, wykonujących zadania dyżurów bojowych, eskorty oraz uderzeń precyzyjnych w ramach scenariusza ćwiczeń.

Dla wielu planistów NATO Charles de Gaulle to rzadki europejski atut: lotniskowiec typu CATOBAR zdolny do startu ciężkich, w pełni uzbrojonych samolotów przy użyciu katapult.

Charles de Gaulle: techniczny kręgosłup francuskiej projekcji siły

Wcielony do służby w 2001 r., Charles de Gaulle pozostaje jedynym francuskim lotniskowcem o napędzie jądrowym.

Kluczowe parametry obejmują:

• wyporność pełna: ok. 42 500 ton
• długość: 261,5 m
• szerokość pokładu lotniczego: 64,4 m
• zanurzenie przy pełnym obciążeniu: ok. 9,5 m
• napęd: dwa ciśnieniowe reaktory jądrowe K15 napędzające dwa wały
• prędkość maksymalna: ok. 27 węzłów
• pojemność grupy lotniczej: do 40 statków powietrznych (Rafale Marine, E-2C Hawkeye i śmigłowce)

Okręt wykorzystuje system CATOBAR - start wspomagany katapultą i lądowanie z użyciem lin hamujących - z dwiema 75‑metrowymi katapultami parowymi oraz linami hamującymi. Umożliwia to starty w pełnym obciążeniu oraz operowanie samolotów wczesnego ostrzegania, co pozostaje rzadkością poza US Navy.

Systemy obronne obejmują pociski przeciwlotnicze Aster 15, pociski krótkiego zasięgu Mistral z wyrzutni Sadral, zdalnie sterowane działka Narwhal kal. 20 mm oraz zestaw walki elektronicznej zintegrowany z systemem zarządzania walką SENIT 8. Załoga i skrzydło lotnicze mogą łącznie liczyć ok. 2 000 osób.

Operacyjnie lotniskowiec ma już za sobą bojowe misje nad Afganistanem, Libią, Irakiem i Syrią, co dało francuskim dowódcom doświadczenie w koordynowaniu złożonych kampanii lotniczych z morza.

Dlaczego ORION 26 ma znaczenie dla NATO i europejskiej obrony

ORION 26 nie jest ćwiczeniem firmowanym przez NATO, jednak jego architektura jest wyraźnie projektowana z myślą o sojuszu. Umieszczając francuskie sztaby w roli lidera koalicji, Paryż sygnalizuje, że jest w stanie zapewnić realny kręgosłup operacyjny w kryzysie.

Manewry testują też praktyczne kwestie, które rzadko trafiają na nagłówki: zapasy amunicji, cykle obsług i napraw, zaopatrzenie w paliwo na morzu oraz polityczne tarcia wynikające ze wspólnego dowodzenia. To słabe punkty, które mogą zdecydować, czy kampania koalicyjna utrzyma tempo, czy załamie się po pierwszych tygodniach.

Dla sojuszników obserwujących z Londynu, Waszyngtonu czy Warszawy ORION 26 jest żywym laboratorium tego, jak w praktyce mogłaby działać europejsko prowadzona odpowiedź na poważny kryzys.

Kluczowe pojęcia i idee stojące za ćwiczeniem

Kilka sformułowań związanych z ORION 26 warto doprecyzować:

• Wojna o wysokiej intensywności: walka z kompetentnym przeciwnikiem państwowym dysponującym nowoczesną obroną powietrzną, walką elektroniczną, pociskami dalekiego zasięgu i dużymi siłami lądowymi. Straty, zużycie amunicji i zużycie sprzętu są znacznie większe niż w operacjach przeciwpartyzanckich.
• Działania hybrydowe: metody znajdujące się między pokojem a otwartą wojną, takie jak cyberataki na infrastrukturę, kampanie dezinformacyjne, skryte wsparcie milicji czy ukierunkowana presja gospodarcza.
• Operacje wielodomenowe: skoordynowane działania na lądzie, morzu, w powietrzu, w cyberprzestrzeni i w kosmosie, w których zdarzenia w jednej domenie (np. cyberatak) mogą kształtować rezultaty w innej (np. skuteczność obrony powietrznej).

Realistyczne symulowanie tych aspektów zmusza siły zbrojne do porzucenia nawyków wyniesionych z bardziej ograniczonych operacji. Przykładowo załogi lotnicze muszą zakładać, że łączność może zostać zakłócona, sygnał GPS sfałszowany, a bazy - rażone pociskami dalekiego zasięgu.

Ćwiczenia tej skali niosą też ryzyka: wyższe koszty, znaczne obciążenie sprzętu oraz możliwość, że obserwatorzy lub rywale błędnie odczytają sygnały wojskowe. Dają jednak przywódcom politycznym wyraźniejszy obraz tego, co ich siły rzeczywiście potrafią dostarczyć, jeśli odstraszanie zawiedzie - oraz gdzie potrzebne byłyby reinwestycje lub wsparcie sojuszników.