Siły Powietrzne USA szukają firm do szkolenia zagranicznych pilotów.

Za suchym rządowym komunikatem Siły Powietrzne USA sygnalizują silny zwrot w kierunku zlecania na zewnątrz dużej części tego, jak zagraniczni piloci uczą się latać, walczyć i wspierać operacje z użyciem statków powietrznych wspieranych przez USA. Dla przemysłu to potencjalnie lukratywne otwarcie. Dla Waszyngtonu to sposób na poszerzanie globalnych partnerstw bez zwiększania liczby amerykańskiego personelu.

Siły Powietrzne otwierają drzwi dla szkoleń zagranicznych pilotów prowadzonych przez przemysł

Posunięcie to przybiera formę formalnego Zapytania o Informacje (Request for Information, RFI) Sił Powietrznych USA, skierowanego do firm, które mogą szkolić zagranicznych pilotów z krajów otrzymujących amerykańską pomoc wojskową.

Siły Powietrzne poszukują wykonawców, którzy potrafią zaprojektować i realizować pełnospektralne szkolenie lotnicze dla pilotów międzynarodowych na terytorium USA.

Szkolenie będzie prowadzone w bazach oraz obiektach partnerskich na obszarze kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. Przedsięwzięcie podlega Air Force Security Assistance Training Squadron, w ramach Air Education and Training Command, które już dziś szkoli ponad 9 000 studentów rocznie ze 142 krajów w ramach programu Foreign Military Sales (FMS).

RFI nie jest jeszcze wiążącym kontraktem, lecz badaniem rynku. Prosi firmy o wyjaśnienie, co mogą zaoferować i jak szybko są w stanie się skalować. Odpowiedzi ukształtują przyszłe przetargi warte potencjalnie setki milionów dolarów w perspektywie kilku lat.

Szerokie spektrum misji - od ewakuacji medycznej po lekki atak

Siły Powietrzne nie szukają wyłącznie podstawowych lekcji latania. Oczekują, że wykonawcy obejmą katalog dziewięciu zestawów zadań (mission sets), odzwierciedlających potrzeby państw partnerskich - z których wiele mierzy się z wojną nieregularną, ochroną granic i reagowaniem na katastrofy.

Zgodnie z RFI, zagraniczni piloci mogą potrzebować szkolenia w zakresie:

• Zadań wsparcia bojowego i misji lekkiego ataku
• Rozpoznania i obserwacji
• Wywiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR)
• Operacji poszukiwawczo-ratowniczych
• Patrolu morskiego nad wodami przybrzeżnymi i otwartymi
• Zadań walki elektronicznej
• Ewakuacji medycznej (MEDEVAC)
• Transportu i przerzutu ładunków oraz żołnierzy
• Transportu VIP i rządowego

Ten zestaw odzwierciedla typową, codzienną pracę mniejszych sił powietrznych: patrolowanie granic, przewóz zaopatrzenia, ewakuację rannych cywilów i urzędników, a gdy trzeba - wykonywanie precyzyjnych uderzeń lub wsparcie wojsk lądowych.

Program nauczania musi obejmować zakres od podstawowych umiejętności pilotażu po zaawansowane manewry bojowe i szczegółowe planowanie misji.

Starsze, prostsze statki powietrzne - ale złożone wymagania szkoleniowe

W odróżnieniu od programów F-35 i F-16, w ramach których już szkoli się pilotów sojuszniczych, to RFI koncentruje się na starszych, bardziej „odpornych” konstrukcjach, w tym modelach zdemilitaryzowanych oraz samolotach wywodzących się z rynku cywilnego. To typy często spotykane w mniej rozwiniętych lub ograniczonych zasobowo siłach powietrznych, gdzie liczy się prostota i niskie koszty eksploatacji.

Siły Powietrzne podały przykłady obejmujące samoloty szkolne, turbośmigłowe, transportowe, odrzutowe oraz śmigłowce:

Kategoria	Przykładowe statki powietrzne
Odrzutowe i śmigłowe samoloty szkolne	T-38, L-39, AT/T-6, PC-9
Lekkie samoloty cywilne	Cessna 172 (C-172)
Lekki transport	C-208, C-145
Średni transport	C-26, King Air 350 (KA-350)
Większy transport	C-212, C-130
Odrzutowce biznesowe	Lear Jet, C-500, Gulfstream
Samoloty pasażerskie	Boeing 707, Boeing 737
Śmigłowce	MD500, UH-1, S-70, Mi-17

Ta eklektyczna mieszanka obejmuje platformy projektowane w USA i za granicą. Niektóre, jak śmigłowiec Mi-17, są szeroko używane przez państwa partnerskie, mimo że powstały poza zachodnim ekosystemem obronnym.

Ta różnorodność oznacza, że firmy muszą dysponować instruktorami i personelem obsługowym obeznanym z bardzo różnymi układami kabiny, generacjami awioniki i filozofiami utrzymania.

Sale wykładowe, symulatory i gogle wirtualnej rzeczywistości

Siły Powietrzne oczekują połączenia lotów rzeczywistych z zaawansowanym szkoleniem syntetycznym. RFI wskazuje na szkolenie w klasie wspierane elektronicznymi materiałami dydaktycznymi, w tym interaktywną symulacją i systemami wirtualnej rzeczywistości.

Wykonawcy będą prowadzić sesje na symulatorach o wysokiej wierności, obejmujące procedury awaryjne, próby misji i złożone scenariusze, które byłyby ryzykowne lub kosztowne do wykonania w realnym locie.

Firmy proszone są o opisanie, w jaki sposób wykorzystują symulatory, a także swoich metod dydaktycznych, szkolenia w zakresie obsługi technicznej i wsparcia operacyjnego. Siły Powietrzne wyraźnie interesują się technologiami, które mogą obniżać koszty i poprawiać efekty nauczania - takimi jak kabiny VR, adaptacyjne oprogramowanie szkoleniowe i oparte na danych śledzenie wyników.

Zgodność z amerykańskimi i międzynarodowymi przepisami lotniczymi

Każde szkolenie musi być zgodne zarówno z międzynarodowymi standardami lotniczymi, jak i przepisami Federal Aviation Administration (FAA). Obejmuje to m.in. sposób certyfikowania instruktorów, utrzymanie statków powietrznych oraz ewidencjonowanie nalotu.

RFI stwierdza, że zajęcia będą realizowane w obiektach własnych wykonawcy, z użyciem jego statków powietrznych i infrastruktury. Taki układ zmniejsza obciążenie Sił Powietrznych, ale podnosi oczekiwania wobec przemysłu, by działał jak w pełni rozwinięte akademie szkoleniowe, a nie doraźni usługodawcy.

Kompetencje kulturowe są tak samo ważne jak umiejętności pilotażu

Program ten dotyczy dyplomacji w równym stopniu co lotnictwa. Państwa partnerskie wysyłają pilotów, którzy później zostają dowódcami eskadr, szefami obrony, a nawet ministrami. Ich doświadczenia w USA mogą kształtować długofalowe relacje.

Siły Powietrzne proszą więc oferentów o wyjaśnienie, jak pracują ze studentami międzynarodowymi - w tym jak radzą sobie z barierami językowymi, oczekiwaniami kulturowymi i odmiennymi praktykami operacyjnymi.

Firmy muszą wykazać, że rozumieją nie tylko systemy statków powietrznych, ale także polityczny i kulturowy kontekst państw, które wspierają.

Może to obejmować organizowanie korepetycji językowych i wsparcia dla rodzin, dostosowanie stylów nauczania oraz poszanowanie odmiennych hierarchii wojskowych. W niektórych krajach, na przykład, stopień i rola pilota mają inną wagę niż w USA, co może wpływać na relacje z instruktorami i kolegami z kursu.

Obsługa techniczna w trudnych warunkach

Innym wątkiem przewijającym się przez RFI jest trwałość i zdolność do utrzymania (sustainability). Wiele partnerskich sił powietrznych operuje z odległych lub surowych lotnisk polowych, z ograniczonym dostępem do części zamiennych i niewielką liczbą wyspecjalizowanych techników.

Wykonawcy muszą pokazać, że potrafią uczyć pilotów i personel naziemny utrzymywania floty w takich warunkach. Może to oznaczać nacisk na proste metody diagnozy usterek, solidne praktyki obsługi zapobiegawczej oraz sposoby adaptacji, gdy brakuje idealnych narzędzi i komponentów.

Siły Powietrzne szczególnie chcą oferentów, którzy rozumieją globalny rynek dostawców i potrafią pomagać krajom w pozyskiwaniu oraz długofalowym zarządzaniu właściwymi częściami - zamiast doprowadzać do uziemienia nowych flot wskutek załamań logistyki.

Dlaczego USA rozszerzają szkolenie zagranicznych pilotów

Za językiem technicznym stoi szerszy cel polityki zagranicznej. Program FMS wykorzystuje amerykański sprzęt i szkolenia do wzmacniania armii państw partnerskich, jednocześnie pogłębiając więzi polityczne z Waszyngtonem.

Szkolenie zagranicznych pilotów w USA realizuje jednocześnie kilka celów:

• Podnosi kompetencje i bezpieczeństwo sojuszniczych sił powietrznych
• Buduje interoperacyjność z taktykami i procedurami USA oraz NATO
• Tworzy osobiste relacje między zagranicznymi oficerami a amerykańskimi jednostkami
• Zwiększa popyt na amerykańskie statki powietrzne, części i usługi wsparcia

Przesunięcie większej części tego ciężaru szkoleniowego na sektor prywatny pozwala Siłom Powietrznym skupić się na generowaniu własnych sił, a jednocześnie poszerzać sieć przeszkolonych partnerów.

Kluczowe pojęcia i scenariusze z praktyki

Dwa terminy są w centrum tej inicjatywy. Pierwszy to „Foreign Military Sales” - program rządu USA, w ramach którego państwa partnerskie kupują amerykański sprzęt i usługi obronne, często z finansowaniem lub wsparciem ze strony Waszyngtonu. USA zarządza kontraktem, a firmy dostarczają sprzęt i szkolenia.

Drugi to „symulator o wysokiej wierności” (high-fidelity simulator). Oznacza to replikę kabiny z oprogramowaniem i obrazem na tyle szczegółowymi, by wiernie odwzorować reakcje prawdziwego statku powietrznego. Dla pilota w szkoleniu dobry symulator umożliwia wielokrotne ćwiczenie niebezpiecznych zdarzeń - takich jak awaria silnika podczas startu czy lądowanie w ograniczonej widzialności - bez ryzyka dla ludzi i maszyn.

W praktyce pilot z państwa nadmorskiego mógłby na przykład spędzać poranki w sali wykładowej, ucząc się procedur patrolu morskiego, popołudnia w symulatorze, ćwicząc długie loty nad wodą i poszukiwania radarowe, a następnie przejść do lotów realnych na turbośmigłowym C-212. Inny kursant z państwa śródlądowego mógłby skoncentrować się na ćwiczeniach ewakuacji medycznej, szybkim załadunku noszy do Mi-17 i lotach na małej wysokości, aby unikać złej pogody lub ostrzału.

Drugą stroną medalu jest ryzyko. Szkolenie zagranicznych pilotów na terytorium USA wymaga solidnej weryfikacji bezpieczeństwa, starannej kontroli technologii oraz jasnych zasad dotyczących tego, jakie taktyki i systemy mogą być udostępniane. Wymaga też od firm odporności na możliwe zwroty polityczne: dzisiejszy partner może jutro stać się przestrogą, jeśli zmienią się reżimy lub eskalują konflikty.

Odpowiedzi na RFI są wymagane do 4 marca, co daje potencjalnym dostawcom szkoleń krótkie okno na zaprezentowanie nie tylko statków powietrznych i symulatorów, lecz także kompetencji międzykulturowych, historii bezpieczeństwa i zdolności współtworzenia kolejnego pokolenia sojuszniczej potęgi powietrznej.