Francja proponuje Grecji 3 kolejne fregaty klasy Kimon po upadku amerykańskiego programu Constellation.

As plany Waszyngtonu dotyczące fregat nowej generacji zaczynają się sypać, Paryż zareagował błyskawicznie, kładąc na stole nową ofertę: trzy kolejne fregaty typu Kimon, budowane w greckich stoczniach, z szerokim transferem technologii i zwiększoną rolą lokalnego przemysłu.

Francja promuje pakiet łączący zaawansowane okręty wojenne, miejsca pracy w greckich stoczniach oraz długoterminowe partnerstwo przemysłowe.

Francja wkracza, gdy amerykański plan Constellation się rozpada

Francuska propozycja trafia do Aten w wrażliwym momencie. Grecja ponownie ocenia mapę drogową modernizacji marynarki po tym, jak program fregat typu Constellation amerykańskiej marynarki wojennej - niegdyś postrzegany jako potencjalna opcja na przyszłość - w praktyce przestał być realistycznym wyborem dla Marynarki Wojennej Grecji.

Jednocześnie Ateny analizowały dostępność włoskich okrętów typu FREMM (klasa Bergamini). Te rozmowy pozostają jednak w cieniu szerszej strategicznej rzeczywistości: Grecja już powiązała odnowę swojej kluczowej floty nawodnej z francusko budowaną klasą Kimon, znaną we Francji jako FDI (Frégate de Défense et d’Intervention), a w służbie greckiej jako FDI HN.

Pierwsza z nich, HS Kimon, formalnie weszła do służby w styczniu 2026 roku jako pierwsza nowa grecka fregata od 28 lat. Dostawa ta zapoczątkowała pokoleniową zmianę w greckiej potędze morskiej.

Co faktycznie oferuje francuska propozycja

Aktualna oferta, po raz pierwszy zasygnalizowana przez Naval Group w kwietniu 2025 roku i obecnie aktywnie negocjowana, zakłada budowę trzech dodatkowych fregat typu Kimon w greckich stoczniach. W przeciwieństwie do prostego zakupu „z półki”, porozumienie opiera się na produkcji lokalnej, transferze technologii oraz gwarantowanym udziale prac dla greckich firm.

• Trzy dodatkowe fregaty Kimon/FDI HN budowane w Grecji
  
• Udział przemysłowy powyżej 30%, potencjalnie do 40%
  
• Transfer technologii i szkolenia dla greckich inżynierów oraz pracowników
  
• Włączenie greckich firm zarówno w budowę, jak i wieloletnie utrzymanie

Podział prac nie ograniczałby się do cięcia stali. Greckie przedsiębiorstwa miałyby uczestniczyć w integracji systemów, elektronice oraz wsparciu przez cały cykl życia, co włączyłoby je w szerszy łańcuch dostaw FDI obsługujący zarówno marynarkę grecką, jak i francuską.

Jeśli Ateny zaakceptują ofertę, grecka marynarka mogłaby wystawić siedem, a nawet osiem fregat typu Kimon opartych o wspólną architekturę.

Taki poziom jednolitości jest kluczowy w tej propozycji. Flota fregat w dużej mierze jednej klasy daje wyraźne oszczędności w szkoleniu załóg, logistyce, zapasach części i przyszłych modernizacjach. Ułatwia też procesy certyfikacji oraz upraszcza integrację oprogramowania i uzbrojenia w całych siłach.

Greckie stocznie w centrum planu

Przemysłowym kręgosłupem propozycji jest partnerstwo między Stocznią Salamis a Stocznią Skaramangas - dwoma zakładami, które miewały trudne okresy, lecz obecnie są pozycjonowane jako kluczowe węzły odrodzenia greckiego przemysłu okrętowego.

Od 2023 roku Salamis produkuje już wstępnie wyposażone bloki kadłubowe dla fregat FDI przeznaczonych zarówno dla marynarki greckiej, jak i francuskiej. Część bloków dostarczono przed terminem, w tym sekcje dla trzeciej greckiej fregaty Formion oraz kilku jednostek francuskich.

Pozostają istotne pytania: jaka skala kapitału trafi do greckiej infrastruktury, kto zapłaci za modernizację stoczni i wyposażenia oraz czy rolę głównego wykonawcy będzie pełnić Naval Group, czy grecka stocznia. Te szczegóły przesądzą, ile know-how i realnej kontroli pozostanie w Grecji.

Aspekt	Obecny stan	Potencjalna zmiana w nowej umowie
Miejsce budowy	Francja z blokami budowanymi w Grecji	Pełna budowa kadłuba w greckich stoczniach
Udział przemysłowy	Podwykonawstwo bloków i komponentów	30–40% udziału, w tym systemy i wsparcie
Transfer technologii	Ograniczony do obecnych prac blokowych	Szersze know-how w integracji i utrzymaniu
Rola strategiczna	Dostawca w programie prowadzonym przez Francję	Regionalny hub w ekosystemie opartym o FDI

Szersze francusko-greckie zbliżenie obronne

Inicjatywa fregatowa nie jest odosobniona. Wpisuje się w szersze działania Francji, by zakotwiczyć się jako główny partner Grecji w zakresie zaawansowanej obronności.

Ostatnie wizyty w Atenach prezesa Naval Group Pierre’a Érica Pommelleta oraz francuskiej minister sił zbrojnych Catherine Vautrin podkreśliły ten kierunek. Poza fregatami Francja sygnalizowała zainteresowanie potencjalną współpracą przy okrętach podwodnych typu Barracuda oraz różnych systemach nawodnych i bezzałogowych.

Całość wiąże się z planowanym odnowieniem umowy o strategicznym partnerstwie Francja–Grecja z 2021 roku, obejmującej klauzulę wzajemnej pomocy. Negocjatorzy po obu stronach pracują nad aktualizacją zapisów, by uwzględniały nowsze technologie, wspólne projekty badawcze i długoterminowe synergie przemysłowe.

Dla Paryża wygranie tej umowy oznaczałoby długoterminową rolę w greckiej modernizacji obronnej o wartości 25 mld euro. Dla Aten - utrwalenie wiarygodnego europejskiego dostawcy z jasnym zobowiązaniem politycznym.

Jak fregaty typu Kimon zmieniają grecką marynarkę

Klasa Kimon nie jest jedynie „okrętem flagowym na pokaz”; ma stanowić operacyjny kręgosłup greckiej floty nawodnej w latach 30. i później. Cięższe i silniej uzbrojone niż ich francuskie odpowiedniki, greckie warianty mają wyporność bliską 4500 ton i około 122 metry długości.

Napęd w układzie CODAD (combined diesel and diesel) o mocy około 32 MW pozwala osiągać mniej więcej 27 węzłów i przebyć około 5000 mil morskich przy 15 węzłach, z autonomicznością do 45 dni. To parametry sprzyjające dalekim patrolom na wschodnim Morzu Śródziemnym oraz misjom obecności w operacjach NATO i UE.

Uzbrojenie i sensory: kompaktowy, ale „gęsty” pakiet

Okręty zaprojektowano jako wielozadaniowe jednostki bojowe ze szczególnym naciskiem na obronę powietrzną i zwalczanie okrętów podwodnych. Kluczowe elementy obejmują:

• Radar AESA Sea Fire ze stałymi panelami do dookólnego dozoru powietrznego i nawodnego
• Sonar kadłubowy KingKlip oraz holowaną antenę CAPTAS-4 do wykrywania okrętów podwodnych
• Czujnik panoramiczny PSIM i moduł rozpoznania do świadomości sytuacyjnej
• 32 komory pionowego startu Sylver A50 z pociskami przeciwlotniczymi Aster 30
• 21-komorowa wyrzutnia rakietowa obrony bezpośredniej RAM Block 2B
• Osiem przeciwokrętowych pocisków MM40 Block 3C Exocet
• Lekkie torpedy MU90 w podwójnych wyrzutniach
• Armata główna 76 mm Oto Melara Super Rapid oraz dwie zdalnie sterowane stacje uzbrojenia 20 mm
• Wabiki antytorpedowe CANTO odpalane z wyrzutni SYLENA Mk1

Zaplecze lotnicze wspiera śmigłowiec MH-60R Seahawk oraz bezzałogowy system powietrzny Schiebel Camcopter S-100. Grecja zamówiła pięć S-100, zwiększając możliwości fregat w polowaniu na okręty podwodne, skanowaniu ruchu nawodnego oraz monitorowaniu działań w „szarej strefie”.

Standard 2++: przyszły skok możliwości

Czwarty okręt w serii, Themistoklis, planowany jest w konfiguracji „Standard II”, z ceną opisywaną jako wyraźnie poniżej 1 mld euro za jednostkę (bez uzbrojenia). Grecka marynarka szkicuje już mapę drogową „Standard 2++”, która mogłaby pod koniec dekady objąć modernizację wszystkich okrętów typu Kimon.

Planowane usprawnienia obejmują:

• Osiem komór Sylver A70 zdolnych do odpalania strategicznego pocisku ELSA o zasięgu powyżej 1000 km
• Rozszerzone środki wsparcia walki elektronicznej obejmujące 0,5–2 GHz
• Dodatkową konsolę sterowania dla systemu bezzałogowego S-100
• System optoelektroniczny PASEO XLR dla precyzyjniejszego kierowania ogniem artylerii
• Wykrywanie i klasyfikację zagrożeń asymetrycznych wspomagane AI (np. małe drony lub szybkie łodzie)
• Ulepszoną ocenę zagrożeń na poziomie zespołu oraz narzędzia automatycznego przydziału uzbrojenia
• Modernizacje systemu zarządzania walką SETIS dla RAM Block 2B i kierowanej amunicji 76 mm
• Ściślejszą integrację armaty 76 mm z „bańką” obrony przeciwlotniczej okrętu
• Instalację systemu antydronowego EAB KENTAUROS

Jak to wpisuje się w szersze plany morskie Grecji

Debata o trzech dodatkowych fregatach typu Kimon toczy się w momencie, gdy Grecja prowadzi równolegle kilka dużych projektów morskich. Poza flotą fregat plany obejmują:

• Pozyskanie nowych korwet z istotnym udziałem krajowej budowy
• Wydłużenie resursu czterech fregat MEKO 200HN o co najmniej 15 lat poprzez duże modernizacje systemów
• Zastąpienie starszych jednostek szybkiego ataku nawet dziewięcioma nowoczesnymi okrętami
• Remonty jednostek patrolowych z nowymi sensorami i uzbrojeniem
• Rozwój jednostek dla sił specjalnych, takich jak krajowy Agenor SOC

Równolegle trwają programy realizowane z udziałem USA, np. reaktywacja i modernizacja czterech przybrzeżnych jednostek patrolowych typu Island dostarczonych w styczniu 2025 roku. Grecki przemysł pracuje też z partnerami krajowymi i francuskimi zespołami technicznymi nad bezzałogową, półstałą platformą morskiego dozoru, przy udziale około 70 firm i 23 podpisanych już kontraktach przemysłowych.

Pięcioletni plan inwestycyjny o wartości 15 mln euro ma zwiększyć lokalne zdolności, aby greckie stocznie i firmy mogły z czasem realizować bardziej złożone prace - od budowy kadłubów po zaawansowane systemy i platformy bezzałogowe.

Stawka strategiczna we wschodniej części Morza Śródziemnego

Za liczbami przemysłowymi stoi twarda kalkulacja strategiczna. Grecja dostrzega rosnącą presję na Morzu Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego: nakładające się roszczenia energetyczne, sporną przestrzeń powietrzną oraz stałe tempo aktywności morskiej Türkiye i innych aktorów regionalnych.

Fregaty typu Kimon - wsparte przez 24 myśliwce Rafale oraz zintegrowaną architekturę obrony powietrznej i przeciwrakietowej określaną jako „Tarcza Achillesa” - stanowią ostrze programu modernizacyjnego o wartości 25 mld euro, realizowanego do 2036 roku. Ateny utrzymują wydatki obronne na poziomie co najmniej 2% PKB, plasując się wśród największych kontrybutorów NATO.

Rdzeń floty złożony z siedmiu lub ośmiu okrętów typu Kimon dałby Grecji wysokiej klasy, sieciocentryczne siły nawodne zdolne działać na wodach spornych, daleko od własnych wybrzeży.

Ta zdolność wpływa nie tylko na regionalne odstraszanie, lecz także na wartość Grecji w NATO, gdzie rośnie zapotrzebowanie na zadania ZOP, obronę powietrzną i eskortę na Morzu Śródziemnym i poza nim.

Kluczowe terminy i co oznaczają dla niespecjalistów

Kilka terminów technicznych w tej debacie ma realne konsekwencje dla tego, jak okręty walczą i przetrwają.

Radar AESA: Radar Sea Fire to system Active Electronically Scanned Array. Zamiast fizycznie obracać dużą antenę, tysiące małych modułów nadawczo-odbiorczych sterują wiązką elektronicznie. Oznacza to szybsze śledzenie wielu celów, lepszą odporność na zakłócenia oraz możliwość równoczesnego dozoru i naprowadzania pocisków.

Komory pionowego startu: Komory Sylver A50 i A70 to pionowe „tuby” osadzone w pokładzie okrętu, w których znajdują się pociski takie jak Aster 30 lub ELSA. Umożliwiają szybkie, dookólne odpalenie bez konieczności manewrowania okrętem - kluczowe przy odpieraniu salw nadlatujących zagrożeń lub przy przechodzeniu z obrony powietrznej do uderzeń na cele lądowe.

Jednorodna flota: Eksploatacja wielu okrętów tej samej klasy obniża koszty części zamiennych, symulatorów i szkoleń obsługowych. Ułatwia też wdrażanie aktualizacji oprogramowania i sensorów seriami, utrzymując siły pierwszej linii na zbliżonym poziomie zamiast zarządzać wieloma starzejącymi się konstrukcjami.

Potencjalne scenariusze, jeśli Grecja powie „tak” - albo „nie”

Jeśli Ateny zaakceptują francuską ofertę, greckie stocznie mogłyby stać się regionalnym węzłem prac związanych z FDI, w tym późniejszych modernizacji dla innych użytkowników, jeśli projekt zdobędzie kolejne zamówienia eksportowe. Taki scenariusz wspierałby miejsca pracy wymagające wysokich kwalifikacji i dałby Grecji większą dźwignię w negocjacjach przyszłego uzbrojenia i systemów.

Jeśli oferta utknie lub zostanie ograniczona, Grecja może mocniej oprzeć się na rozwiązaniach pomostowych, takich jak okręty używane od partnerów lub mniejsze jednostki nawodne. Taka droga wciąż zwiększy liczbę kadłubów we flocie, ale grozi bardziej rozdrobnionym, mieszanym „parkiem” klas okrętów i wyższymi kosztami eksploatacji w długim okresie.

Istnieje też problem czasu. Morze Egejskie i wschodnia część Morza Śródziemnego są już zatłoczone, a odtwarzanie floty działa w horyzontach wieloletnich. Opóźnienie nawet o kilka lat może pozostawić luki trudne do zamknięcia, gdy rywalizujące marynarki skonsolidują własne cykle modernizacyjne.

Na razie debata w Atenach leży na styku strategii, polityki stoczniowej i dyplomacji sojuszniczej. Decyzja o trzech dodatkowych fregatach typu Kimon formalnie dotyczy okrętów - ale będzie też sygnałem, jak Grecja postrzega przyszłość swojej bazy przemysłowej i którym partnerom ufa najbardziej, gdy morze robi się niespokojne.